Blogs

GEBELİĞİN TANISI

GEBELİĞİN TANISI

Düzenli adet gören sağlıklı kadınlarda normalde 20-35 gün arası yaklaşık 4-5 gün ve her gün içerisinde 2-3 pet kanaması olan bir bayanın adet gecikmesi gebeliğin oluşumu ile salgılanan beta-HCG gebeliğin devamını sağlar ve adet kanamasını geciktirir. Stres, hormonal düzensizlik, menapoz öncesi dönem, emzirme, kronik ve genitoüriner sistem tümörleri adet gecikmesine neden olabilir.  Özellikle bazı kadınlarda gebe olduğu halde bütün gebelik boyunca normal adetlerine benzer, aynı aralıklarla düzenli kanamaları görmesi ve gebelik dönemde düşük belirtisi sayılarak dikkat edilmelidir.

Göğüslerde değişiklikler ilk adet gecikmesinden kısa süre sonra memelerde büyüme, dolgunluk hissi hassasiyet , uç kısımlarda renk değişikliği meme dokusunun ve süt kanallarının hormonal uyarısına bağlı olarak gebeliğin şüpheli belirtisi sayılmaktadır. Gebeliğin yaklaşık %50-60’ında özellikle 6. Hafta ile 12. hafta arası bazen gebelik boyunca inatçı bulantı kusmalar kesin gebeliğin bir belirtisidir. Özellikle gebelikteki metabolizma değişiklikleri, psikolojik faktörler  ve özellikle artan progestan hormonu bulantı ve kusmada önemli bir rol oynamaktadır.

Sık idrar yapma mesane duyarlılık artışı gebeliğin başlarında büyüyen uterus mesaneye baskı yaparak buna bağlı olarak mesanenin duyarlılık artışı ve kapasitenin azalmasına bağlı olarak gebeliğin özellikle 2. Ve 3. Trimesterde sık görülen bir şikayet olarak görülmüştür. Gebeliğin oluşumu ile vücutta hormonal etkisiyle genel bir yorgunluk hissi, halsizlik ve uykuya meyil artar.Özelliklr gebeliğin ilk 3 ay içinde sık görülen bir şikayet olarak görülür.

Gebeliğin oluşması ile vajinal akıntıda artış görülür. Bu artış özellikle hormonal değişikliğe bağlı olarak gebelik boyunca beyazımtırak renkte, kokusuz hastayı çok rahasız etmeyen bir şikayet olarak görülmüştür. Gebelikteki deride pigmentasyon artışı genellikle gebeliğin 2.döneminde başlayan özellikle karın bölgesinde değişik çizgiler içeren harita görünümünde (striagravidarum, lineanigra) belirtiler genellikle karın bölgesindeki cilt altı küçük damarların genişlemesine bağlı olarak görülmektedir ve bu belirtilerin kesinlikle kozmetik kremlerle geçişi engellenemez hastada farklı olarak görülmekte ayrıca gebeliğin son 3 ayı içinde göz altıpigmentasyon belirtisi sık görülmektedir.

Gebeliğin Muhtemel Belirtileri

Gebeliğin 2.ve 3.aydan itibaren karın çevresinin büyümesi ve bağırsak sistemlerinin hareketlerinin azalmasına bağlı olarak karında şişkinlik muhtemel bir gebelik belirtisidir. Uterusunkıvamı, hacmi ve biçimi asimetrik bir şekil alması meydana gelen değişiklikler gebelik belirtisi olarak belirlenmiştir. Özellikle gebeliğin ilerlemesi ile uterustaki yumuşama ve gevşeme daha belirgin bir hal alır bu durum tecrübeli sağlık personeli ve doktor tarafından rahatlıkla muayene edilerek teşhis konulabilir. Bu oluşumu HEGAR belirtisi denir.Uterusun biçim değişikliği normalde sert olan dokular gebeliğin oluşumu ile yuvarlak bir şekil alır vebir kalınlaşma söz konusu olarak Dickinson belirtisi olarak adlandırılır. Gebeliğin oluşumu ile özellikle 2.ayının sonunda uterus yaklaşık bir kaz yumurtası kadardır.3.ayın sonunda ise bir erkek yumruğu cesametindendir.Net olarak özellikle 3.aydan sonra çok bariz bir şekilde karında dıştan görülecek şekilde büyüme oluşur. Gebeliğin  muhtemel  belirtilerinden özellikle 2.dönemden sonra muayane esnasında anne karnındas ağrılar, kontraksiyonlar, Braxton-Hicks belirtisi fetusa ait sert kısımları özellikle baş el ve ayak dirsekleri, ayak tabanları, Ballote edilmesi anne karnındaki fetusunpalpasyon özellikle gebeliğin erken dönemde çeşitli kalitatif testler, kantitatif testler, Agglutinasyoninhibisyon testler ve immünolojik testler ile gebelik belirtileri tespit edilebilir.

Gebeliğin Kesin Belirtileri

Kesin gebelik tanısı için günümüzde pek çok yöntemler, biyolojik testler ile bebek kalp seslerinin duyulması ile ve erken dönemde vajinal, abdominal ultrasonografi ile kesin gebelik belirtileri tespit edilebilir. Günümüzde gebeliğin tanısında gebeliğin tanısında gebeliğin gelişiminin                      değerlendirilmesinde ve bebekle ilgili problemlerin tanısında ileri teknoloji içeren ultrason ile uterus içinde amnion kesesi, kalp atımları ve diğer bulgular erken dönemde teşhis ve tedavi yönünde önemli bölüm perinotoloji oluşmaktadır.

Gebelik takiplerinde yapılan karın muayanesinde bebek kısımlarının elle hissedilmesi gebeliğin kesin belirtisidir. Gebeliğin ilk yarısında bebek kısımlar net olarak ele gelmeyebilir. Fakat gebeliğin 2.yarısında bebeğe ait diz, topuk ,baş gibi küçük sert kısımları tecrübeli sağlık personeli tarafından rahatlıkla hissetmek mümkündür. Özellikle ileri aylarda anneler ve babalar tarafından bu belirtileri net olarak hissetmektedirler. Ancak küçük ve büyük pelvisi  dolduran miyomların ve ovarial tümörlerin bazen çocuk kısımları gibi fark edilmeden yanlış olarak bazen ele gelebileceği unutlmamalıdır. Gebeliğn varlığına karar verilirken özellikle bebek hareketlerinin görülmesi ve hissedilmesi  fetusa ait aktif olarak anne tarafından ve batın duvarınn üzerinde hareketlerinin hissedilmesi özellikle 5.aydan itibaren önemli bir bulgu sayılmaktadır. Hatta bazen hareketler karın duvarından gözle görülecek şekilde takip edilmektedir.

I-Gebeliği Düşündüren Bulgu ve Semptomlar

1-Adet gecikmesi

2-Göğüslerde gerginlik ve ağrı

3-Bulantı ve kusma

4-Pollaklüri

5-Yorgunluk

6-Vajen mukozunda renk değişimi

7-Deride pigmentasyonda artış

II-Gebeliğin Muhtemel Belirtileri

1-Karın çevresinin büyümesi

2-Uterusun yumuşaması ve asimetrik şekil alması

3-Isthmus uteri’de yumuşama

4-Serviksde yumuşama

5-Serviksde renk değişimi

6-Muayene esnasında Braxton-Hickskontraksiyonları

7-Fetusun ballotmanı

8-Fetusun palpasyonu

9-Gebelik testlerinin pozitif çıkması

III-Gebeliğin kesin belirtileri

1-Çocuk kalp seslerinin duyulması

2-Fetal hareketlerinin hissedilmesi

3-Fetusun radyolojik veya ultrasonografik yöntemlerle gösterilmesi

 

   Op.Dr.Behram BARLAS